J. Ratzinger: Çka është Ringjallja e Krishtit?

Fragment nga “Jezusi i Nazaretit: Java e shenjtë” Nga hyrja në Jerusalem deri te Ringjallja

0
275

Nga Joseph Ratzinger (Papa Benedikti XVI)


Shqipëroi: Albert Bikaj © 

“Por, në qoftë se Krishti me të vërtetë nuk është ngjallur, [atëherë]* i kotë është predikimi ynë ‑ i kotë besimi juaj.” (1 Korintasve 15:14-15). Me këto fjalë shën Pali shpjegoi rreptësisht se çfarë do të thotë besimi në Ringjalljen e Jezu Krishtit për lajmin e krishterë në pergjithësi: vetë themelin. Besimi i krishterë ngrihet ose bie me vertetësinë e deshmisë që Krishti u ngrit nga vdekja. Nëse kjo do të hiqej, sërish do të ishte i mundur bashkimi i copëzave të traditës së krishterë, disa idve interesante mbi Zotin dhe njeriun, mbi qënien njerëzore dhe mbi detyrimet, njëfar këndveshtrimi fetarë : por feja e krishterë do të ishte e vdekur. Jezusi do të ishte një lider fetarë i deshtuar që edhe pse si i deshtuar do të mbetej i madh dhe do mund të na bënte të reflektojmë. Por atëherë ai do mbetej thjeshtë njeri dhe autoriteti i tij do mund të depertonte aq larg sa mesazhi i tij do të ishte në interesin tonë. Ai nuk do mund të ishte më kriter; i vetmi kriter që do mbetej do ishte gjykimi ynë në përzgjedhjen e trashigimisë së tij sipas nevojës sonë. Me fjalë të tjera, do të ishim vetëm. Gjykimi ynë do të ishte shkalla më e lartë. Vetëm nëse është ringjallur Jezusi, diçka e re me të vertetë ka ndodhur që ta ndryshoi botën dhe situatën e njerëzimit. Atëherë ai bëhet kriteri mbi të cilin mund të mbeshtetemi. Sepse atëherë, Zoti, me të vertetë ka shfaqur vetën.

Deri në këtë pikë, në kërkimin tonë mbi imazhin e Jezusit, Ringjallja [e tij]* është pikë vendimtare. Në përgjigjen po ose jo të të kësaj pyetje,  nuk jemi duke marrë thjeshtë një qëndrim të një ngjarjeje mbi të tjerat, por mbi imazhin e Jezusit si të tillë.

Prandaj është e nevojshme të dëgjojmë me vëmendje të veçantë siç dëshmon Dhiata e Re për ringjalljen. Megjithatë, së pari duhet të pranojmë se kjo dëshmi e konsideruar nga pikëpamja historike, na është paraqitur në një formë veçanërisht komplekse dhe shkakton shumë pyetje.

Dëshmitarët që e panë Zotin e ringjallur

Çfarë ndodhi në të vërtetë? Është e qartë, për dëshmitarët që hasën Zotin e ringjallur, nuk ishte e lehtë të thuhej. Ata u ballafaquan me atë që për ta ishte një realitet krejtësisht i ri, përtej kufijve të përvojës së tyre. Pjesa më e madhe si realiteti i ngjarjes i tronditi ato dhe i shtynte ata të jepnin dëshmi, ajo ishte ende krejtësisht ndryshe nga çdo gjë që kishin njohur më parë. Shën Marku na tregon se apostujt që po largoheshin nga mali i Shpërfytyrimit u habitën nga thënia e Jezuit se Biri i Njeriut do të “ngrihej nga të vdekurit”. Dhe ata i kërkuan njëri-tjetrit se çfarë do të thotë «ngritja nga të vdekurit» (9: 9-10). Dhe me të vertetë, çfarë do të thotë? Dishepujt nuk e dinin, dhe këtë do mund ta zbulonin vetëm nëpërmjet përplasjes me realitetin.

Kushdo që i afrohet llogarive të Ringjalljes në besimin se ai e di se çfarë do të ngriturit nga vdekja, në mënyrë të pashmangshme do t’i keqkuptojë ato llogari dhe pastaj do t’i shkarkojë ato si të pakuptimta. Rudolf Bultmann ngriti një kundërshtim kundër besimit të ringjalljes duke argumentuar se edhe sikur Jezusi të kthehej nga varri, do të duhet të themi se “një ngjarje e mrekullueshme natyrore si ringjallja e një njeriu të vdekur” nuk do të na ndihmonte dhe do të ishte ekzistencialisht irelevante (shih Dhiatën e Re dhe Mitologjinë, fq. 7).

Tani duhet të pranohet se në qoftë se në ringjalljen e Jezusit kemi të bëjmë thjesht me mrekullinë e një kufome të ringjallur, në fund të fundit nuk do të kishim asnjë shqetësim. Sepse nuk do të ishte më e rëndësishme sesa ringjallja e një personi të vdekur klinikisht përmes artit të mjekëve. Për botën si të tillë dhe për ekzistencën tonë njerëzore, asgjë nuk do të ndryshonte. Mrekullia e një kufomeje të ringjallur do të tregonte se ringjallja e Jezusit ishte e barabartë me ngritjen e djalit të vejushës së Nainit (Luka 7: 11-17), bijës s[ Jairit (Marku 5: 22-24, 35-43 dhe pjesa paralele) dhe Lazrit (Gjoni 11: 1-44). Pas një periudhe pak a shumë të shkurtër, këta individë u kthyen në jetën e tyre të mëparshme, dhe pastaj në një pikë më vonë ata vdiqën përfundimisht.

Dëshmitë e Dhiatës së Re na lënë pa dyshim se ajo që ndodhi në “ringjalljen e Birit të Njeriut” ishte krejtësisht ndryshe. Ringjallja e Jezusit ishte gati të dilte në një formë krejtësisht të re të jetës, në një jetë që nuk i nënshtrohet më ligjit të vdekjes dhe të bërjes, por qëndron përtej tij – një jetë që hap një dimension të ri të ekzistencës njerëzore. Prandaj Ringjallja e Jezusit nuk është një ngjarje e izoluar që ne mund ta caktojmë si diçka të kufizuar në të kaluarën, por përbën një “kërcim evolucionar” (për të nxjerrë një analogji, megjithëse një kuptim i keqkuptueshëm). Në Ringjalljen e Jezuit arrihet një mundësi e re e ekzistencës njerëzore që prek të gjithë dhe që hap një të ardhme, një lloj të ri të ardhme, për njerëzimin.

Lidhja e pandashme midis ringjalljes së Jezusit dhe neve

Pra, Pali kishte absolutisht të drejtë për të lidhur së bashku në mënyrë të pandashme ringjalljen e të krishterëve dhe ringjalljen e Jezusit : “Nëse të vdekurit nuk ringjallen, atëherë Krishti nuk është ngritur. . . . Por në të vërtetë Krishti është ringjallur prej së vdekurish, frytet e para të atyre që kanë rënë në gjumë “(1 Korintasve 15:16, 20). Pali na tregon se ringjallja e Krishtit ose është një ngjarje universale, ose nuk është asgjë. Dhe vetëm nëse e kuptojmë atë si një ngjarje universale, si hapje e një dimensioni të ri të ekzistencës njerëzore, jemi në rrugë drejt çdo lloj kuptimi të saktë të dëshmisë së Ringjalljes në Dhiatës së Re.

Mbi këtë bazë mund ta kuptojmë karakterin unik të kësaj dëshmie të Dhiatës së Re. Jezusi nuk u kthye në këtë botë në një jetë normale njerëzore si Lazri dhe të tjerët që Jezusi i ngjalli prej së vdekuri. Ai ka hyrë mbi një jetë tjetër, një jetë të re – ai ka hyrë në gjerësinë e pafund të vetë Perëndisë, dhe prej aty e shfaqë veten ndjekësve të tij.

Për dishepujt, gjithashtu, kjo ishte diçka krejtësisht e papritur, për të cilën ata ishin në gjendje të përshtaten vetëm ngadalë. Besimi hebre vërtet e dinte për një ringjallje të të vdekurve në fund të kohës. Jeta e re lidhej me fillimin e një bote të re dhe kështu bëri kuptim të plotë. Nëse ka një botë të re, atëherë ka edhe një mënyrë të re të jetës atje. Por një ringjallje në tjetërsinë përfundimtare në mes të botës së vjetër së vjetër nuk ishte parashikuar dhe prandaj në fillim nuk kishte kuptim. Pra, premtimi i ringjalljes mbeti fillimisht i pakuptueshëm për apostujt.

Procesi i ardhjes në besimin e Ringjalljes është analog me atë që pamë në rastin e Kryqit. Askush nuk kishte menduar për një Mesi të kryqëzuar. Tani “fakti” ishte atje, dhe ishte e nevojshme, në bazë të këtij fakti, të merrte një vështrim të ri në Shkrimet [e shënjta]*. Pamë në kapitullin e mëparshëm se si Shkrimi [i shënjtë] dha mendime të reja në dritën e kthesës së papritur të ngjarjeve dhe si “fakti” më pas filloi të kishte kuptim. Pa dyshim, leximi i ri i Shkrimit mund të fillonte vetëm pas Ringjalljes, sepse vetëm nëpërmjet ringjalljes Jezusi ishte pranuar si i dërguar nga Perëndia. Tani njerëzit duhej të kërkonin Shkrimet [e shënjta] për kryqin dhe ringjalljen, në mënyrë që t’i kuptonin në një mënyrë të re dhe në këtë mënyrë të besonin në Jezusin si Birin e Perëndisë.

Kjo gjithashtu presupozon se për dishepujt ringjallja ishte po aq e vërtetë sa kryqi. Presupozon se ata thjesht u tronditën nga realiteti, që pas hezitimit dhe habisë së tyre fillestare ata nuk mund ta shpërfillnin atë realitet. Është me të vërtetë ai. Ai është i gjallë; ai na ka folur; ai na ka lejuar ta prekim, edhe nëse ai nuk i përket sferës së prekshme në mënyrë normale.

Duke jetuar sërish pergjithmonë në fuqinë e Zotit

Paradoksi ishte i papërshkrueshem. Ishte mjaft i ndryshëm, jo thjesht një kufomë e ringjallur, por i gjallë perseri dhe pergjithmonë në fuqinë e Zotit. Dhe megjithatë në të njëjtën kohë edhe pse tashmë duke mos i përkatur më botës, ai me të vertetë ishte i pranishëm aty, ai dora vetë.

Ishte një përvojë krejtësisht e veçantë, e cila i hapi kufijtë normalë të përvojës dhe akoma për dishepujt ishte mjaft përtej dyshimit. Kjo shpjegon karakterin unik të sqarimeve të ringjalljes: ata flasin për diçka paradoksale, për diçka që tejkalon gjithë përvojën dhe megjithatë është krejtësisht e vërtetë dhe e pranishme.

Por a mund të jetë vërtetë e vërtetë? A mundemi ne – si njerëz të botës moderne – të vendosim besimin tonë në një dëshmi të tillë? Të menduarit në mënyrë ” të iluminizmit” do të na thoshte jo. Për shembull, për Gerd Lüdemann, duket e qartë se si pasojë e “revolucionit në imazhin shkencor të botës. . . konceptet tradicionale të ringjalljes së Jezusit duhet të konsiderohen të vjetruara “(cituar në Wilckens, Theologie des Neun Testaments 1/2, f. 119-20). Por çfarë saktësisht është ky “imazh shkencor i botës”? Sa larg mund të konsiderohet normativ? Hartmut Gese në artikullin e tij të rëndësishëm “Die Frage des Weltbildes”, për të cilin dëshiroj të tërheq vëmendjen, i ka përshkruar me kujdes rrezet e kësaj normativiteti.

Natyrisht nuk mund të ketë kundërthënie të të dhënave të qarta shkencore. Sqarimet e ringjalljes me siguri flasin për diçka jashtë botës sonë të përvojës. Ato flasin për diçka të re, diçka të pashembullt – një dimension i ri i realitetit që zbulohet. Ajo që tashmë ekziston nuk vihet në dyshim. Përkundrazi, na është thënë se ka një dimension tjetër, përtej asaj që njihej më parë. A e kundërshton këtë shkenca? A mund të jetë vetëm ndonjëherë ajo që ka qenë gjithmonë? A nuk mund të ketë diçka të papritur, diçka të paimagjinueshme, diçka e re? Nëse ka vërtet një Zot, a nuk është në gjendje të krijojë një dimension të ri të ekzistencës njerëzore, një dimension të ri të krejt realitetit? A nuk është krijimi në të vërtetë duke pritur për këtë “kërcim evolucionar” të fundit dhe më të lartë, për bashkimin e të fundësisë me pafundësinë, për bashkimin e njeriut dhe Perëndisë, për pushtimin e vdekjes?

Ringjallja e Jezusit – sinapi më i vogël i historisë

Përgjatë historisë e së jetuarit, origjina e çdo gjëje të re ka qenë gjithnjë e vogël, praktikisht e padukshme dhe e lënë lehtë pas dore. Vetë Zoti na ka thënë se «qielli» në këtë botë është si një farë sinapi, më e vogla nga të gjitha farërat (Mateu 13: 31-32), por brenda saj janë potencialet e pafundme të Perëndisë. Përsa i përket historisë botërore, ringjallja e Jezuit është e pamundur; ajo është fara më e vogël e sinapit të historisë. Ky ndryshim i përmasave është një nga misteret e Perëndisë. I madhi – i fuqishmi – është në fund të fundit i vogël. Dhe fara e vogël e sinapit është diçka me të vërtetë e madhe. Kështu që Ringjallja ka hyrë në botë vetëm nëpërmjet disa shfaqjeve misterioze ndaj disa të perzgjedhurve. E megjithatë, ishte me të vërtetë fillimi i ri për cilin bota po e priste në heshtje. Dhe për disa dëshmitarë – pikërisht për shkak se ata vetë nuk mund ta kuptonin – ishte një ngjarje kaq e madhe që po ndodhte, duke u përballur me ta aq fuqishëm, sa që çdo dyshim u shpërbë; dhe hyri përpara botës me guxim të plotë në mënyrë që të dëshmoji: Krishti, është ringjallur me të vertetë.


LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.